तुळशी रोप
औषधी तत्व,
आयुर्वेदात
आहे महत्व.
प्राणवायू ही
ती पुरविते,
वातावरण
शुध्द करिते.
निवास तिचा
वृंदावनात ,
शोभून दिसे
ती अंगणात.
तुळशीपाशी
दिवा जळतो,
सांजवेळेला
प्रकाश होतो.
तुळशी पर्ण
हिरवीगार,
विठ्ठल गळा
तुळशीहार.
कार्तिक मासी
एकादशीला,
श्रीकृष्णासंगे
विवाह झाला.
तुळशी माळ
गळ्यात स्थान,
वारकऱ्यांच्या
दिंडीत मान
चैतन्यमयी
तुळशी राणी,
आरोग्य लाभे
सदा जीवनी.
आनंदाचा सोहळा
दिवाळी सण आला,
लक्ष लक्ष दिव्यांनी
आसमंत उजळला.
पहाटेच्या प्रहरी उठूनी
करी अभ्यंग स्नानाची तयारी,
चिवडा, चकल्या, अनारसे
फराळाची चव लय न्यारी.
आकाशदिवा, कंदील
यांची असे रोषणाई,
मातीची छोटी पणती
मंद मंद प्रकाश देई.
झाली सुरुवात वसुबारसेला
गायी वासराच्या पूजेने,
धनत्रयोदशीला आरोग्य जपू
सोनेरी भविष्याच्या दिशेने.
रांगोळ्यांनी सजले अंगण
दारी बांधले आंब्याचे तोरण,
अश्विन अमावस्येच्या रात्री
करु लक्ष्मी मातेचे पूजन.
बलिप्रतिपदेच्या दिवशी
पत्नी ओवाळीते पतीला,
भाऊबीजेच्या दिनी
बहिण ओवाळी भाऊरायाला.
दिवाळी सण आहे अंधारातून
प्रकाशाच्या दिशेने जाण्याचा,
दीपकाच्या तेजोमय ज्योतीत
आनंदाने न्हाऊन निघण्याचा.
तो एक निर्मिक!
नभागंणी सुर्य, चंद्र, तारे
निर्मिले त्याने सर्वांना,
जीवन दिले प्राणीमात्रांना,
पंचांद्रिये, मन, बुद्धी देऊन मानवा,
शक्ती दिली विचार करण्याची..
वेगवेगळाले पशुपक्षी, प्राणी, कीटक
पंख दिले पक्षांना,
नभी उंच भरारी घेण्या..
निर्मिली झाडे, तरूवेली
नानाविध रंग उधळीत
फळे, फुले बहरली..
अवनीचे रूप विलोभनीय!
झरे,ओढे, नद्या वाहे खळखळ,
शांत, खोल अथांग सागर..
हिरवीगार शेते डोलू लागे वाऱ्यांसवे,
विविध पक्ष्यांचे मंजुळ गांण
प्रत्येक सजीवात संचारे चैतन्य,
अकर्मिक हा किमयागार!
शारदीय पुनवेला नभांगणी
लख्ख चांदणं प्रकाश रात,
प्रिय सुधांशूला भेटाया
निघे तारकांची ही वरात.
तेजपुंज चांदण्या आणि
चंद्रांची जमली जोडी,
खेळ त्यांचा लपंडाव
प्रीतीत त्यांच्या आली गोडी.
रातराणी, जाई जुई
शेवंतीचा पसरला गंध,
शरदाच्या चंदेरी रातीला
गंध सुमनांचा करी धुंद.
चांदणं चुरा पडे भूवरी
हिरव्या हिरव्या गवतांवरती ,
स्वप्न दुनियेत रंगूनी
प्रेमीयुगलांची बहरली प्रीती.
माझी मराठी मातृभाषा
किती वर्णू तिची महती,
बोले प्रत्येक घराघरांतून
तिच्यामुळे जीवनाला गती.
माझी वऱ्हाडी मायबोली
किती अवीट नी गोड,
या दुनियेत नाही
तिला कुठेही तोड.
अनेक महान ग्रंथ मराठीत
लीळाचरित्र,ज्ञानेश्वरी नी गाथा,
लोकगीत, लोकवाङमय विपुल
संत साहित्यापुढं टेकवी माथा.
विविध बोलींना, शब्दांना
माय मराठी घेते सामावून,
समृद्ध, संपन्नतेने नटलेली
व्यक्त झाली अभंग, ओव्यातून.
बारा कोसांगणिक बदलते बोली
नानाविध रूप बोलीभाषांचे,
मनामनांत रुळे प्रत्येकांच्या
दिन येवो मराठीला वैभवाचे.
जपू बोलीभाषेचा गोडवा
अनुभवास येई आपुलकी,
माय मराठी आवडे मज
करू नका हो कोणी? तिला परकी.
आला आला दसरा
वाईट विचार विसरा
सद्गुण, सदविचार
आत्मसात करा ||
विजयाचा उत्सव म्हणून दसरा सण साजरा केला जातो . दसरा हा सण साडेतीन मुहूर्तापैकी एक शुभ मुहूर्त आहे .आश्विन शुद्ध प्रतिपदेपासून देवीचे नवरात्र साजरे केले जाते. त्यानंतर दहाव्या दिवशी म्हणजे दशमीच्या दिवशी विजय उत्सव साजरा केला जातो म्हणून या दिवसाला विजयादशमी असे म्हटले जाते .
या दिवशी देवीने महिषासुर नावाच्या राक्षसाला ठार केले तसेच प्रभू रामचंद्रांनी या दिवशी रावणाचा वध केला . राक्षसी वृत्तींना नष्ट केले म्हणून दसरा हा सण साजरा केला जातो.पण आजही आपल्याला मानवात राक्षसी वृत्ती आढळून येते.
दसर्याच्या दिवशी शस्त्रपूजन केल्या जाते . तसेच या दिवशी दाराला तोरण बांधतात अंगणात रांगोळी काढतात .उत्सवाचा , आनंदाचा सण म्हणून दसरा साजरा केला जातो .
या दिवशी सोन्या चांदीचे दागिने खरेदी केले जाते .आपट्याची पाने सोने म्हणून वाटली जातात . यामुळे मानवाच्या मनात प्रीती जपली जाते .या दिवशी घरात गोड-धोड केले जाते.या दिवशी पांडवांनी अज्ञातवासात असताना शक्तीपूजन करून शस्त्रांची पूजा केली .
तसेच बाबासाहेब आंबेडकरांनी बुद्ध धर्माचा स्वीकार दसऱ्याच्या शुभमुहूर्तावर केला होता आणि आपल्या अनुयायांना बुद्ध धर्माची दीक्षा दिली. एकूणच दुष्ट प्रवृत्तीचे दहन करून चांगल्या गुणांचे संवर्धन केल्या जावे ही विजयादशमी साजरा करण्यामागचे कारण आहे .
आनंदाचा उत्साहाचा नवचैतन्याचा दिवस म्हणून दसरा सण साजरा केला जातो.
दसरा हा सण
शुभ मुहूर्ताचा,
हिंदू संस्कृतीत
विजयोत्सवाचा.
विजयादशमी
शस्त्राचे पुजन,
अनेक ठिकाणी
रावण दहन.
दुर्गेने मारिले
महिषासुराला,
स्वतः रक्षणाचा
विडा उचलला.
असत्यावरती
सत्याचा विजय,
अधर्मावरती
धर्माचा विजय.
आपट्याची पाने
एकमेकां देती,
दुर्गां भवानीचे
पूजन करती
चैतन्याचे वारे
वाहती मनात,
सुख समाधान
लाभे जीवनात.
सांग ना गं सखये,का धरीला तू अबोला?
प्रिये,तुझ्यावरती हा जीव माझा वेडावला.
असा कसा गं राग तुला माझा आला,
सांग साजणे गं, कोणता अपराध मी केला?
तुझा राग माझ्यावरती, लटका नी फसवा,
प्रिया तू माझी लाडकी,मनी ठेवू नकोस रुसवा.
सोड ना गं तुझा हा रूसवा खोटा खोटा,
स्मित येऊ दे ओठांवरती पुरे बहाना आता.
अशी का छळतेस ? प्रिये, तू आज मला,
आता तरी बोल ना, सोड हा अबोला.
नऊ दिवस
नवरात्रीचे,
स्वागत करू
अंबामातेचे.
नवदुर्गेचे
द्वितीय रूप,
'ब्रह्मचारिणी'
ज्योती स्वरूप.
हातात माळ
अष्ट दलाची,
अपर्णा नाम
कन्या दक्षाची.
बिल्व खाऊनी
तप भूवरी,
महादेवाचे
पूजन करी.
तपश्चारिणी
सामर्थ्य प्राप्त,
उपासनेने
विजय प्राप्त.
नका देऊ मायबापा
त्रास जिवंतपणात,
आई वडील दैवत
सेवाधर्म हयातीत.
सर्वपित्री अमावस्या
पितरांची आठवण,
पितृदोषातून मुक्ती
होण्या करिता तर्पण.
पितृपक्षी अन्नदान
करू पूजा भक्तीभावे,
पूर्वजांचे आशीर्वाद
मिळतसे मनोभावे.
दान श्रद्धेने केल्याने
पित्र होतात प्रसन्न,
नको कुणीही उपाशी
द्यावे भुकेल्यांना अन्न.
आई वडीलांचे ऋण
असे हो प्रत्येकावरी,
त्यांच्या नावे दानधर्म
हीच आठवण खरी.
गणेशाचे आगमन
भाद्रपद चतुर्थीला
गणेशाचे आगमन,
सर्वांरंभी पूजोनीया
करू स्वागत वंदन.
महादेव पार्वतीचा
सुकुमार गणपती,
स्वामी चौसष्ट कलांचा
तोच एक अधिपती.
लंबोदर गजानन
रूप असे मनोहारी,
येतो धावून संकटी
मिटे दुःख चिंता सारी.
व्यास मुनींच्या आग्रहा
लिही तो महाभारत,
बुद्धी विद्येची देवता
दुर्वा फुले आवडत.
सण मोठा दहा दिन
चाले उत्सव हर्षाचा,
गोड मोदक नैवेद्य
गणाधीश सकलांचा.
गौराई माझी लाडकी गौराई, छान नटून थटून सोनपावलांनी आली, साज शृंगार करून. सजे अंगणी रांगोळी, दारी आंब्याचे तोरण गोळा होई नातलग, शिजे...
