रहस्य आयुष्याचं
मानव पूर्णत: अवलंबून
असतो निसर्गावर
तरी तो गर्व करितो
स्वतःच्या 'मी' पणावर
जन्माला आला होता संसारात
तेव्हा होतास तो बाळ गोमटा
मृत्यूला सामोरा गेला मानव
तेव्हा होतास तो एकटा
सगे सोयरे नाती-गोती
सारेच सुखाचे सोबती
एकलाची येणे, एकलाची जाणे
हे तर जीवनाचे राहाटगाणे
मी माझे म्हणूनी
माया जाळात गुंततो
आणि आनंदी सुखी
जीवनापासून दूरावतो
मृत्यू अंतिम सत्य
आहे जीवनाचं
मानवा आता तरी समजून घे
रहस्य आयुष्याचं.
.jpeg "ज्ञानज्योती सावित्रीमाई")
जर नसती अवतरली सावित्रीमाई
महाराष्ट्राच्या या पवित्र भूमीत,
तर स्त्री जाती राहिली असती
आजही अशिक्षित, उपेक्षित.
मुहूर्तमेढ रोवली शिक्षणाची
प्रथम शिक्षिका सावित्रीमाईने,
अंधश्रद्धा, अनिष्ट रूढी प्रथा
झिडकारल्या विद्यादात्रीने.
अवहेलना,अपमान सहन करून
निरंतर ज्ञानदान करीत राहिली,
ज्ञानज्योती, क्रांतीज्योती
म्हणून जगी अजरामर झाली.
स्फूर्ती नायिका, विद्येची देवता
कार्य तिचे अति महान,
समस्त नारी जातीस आहे
सावित्रीबाईंचा अभिमान.
शिक्षणाची क्षेत्र सर्वांना खुले
ज्ञानाने विकसित आजची नारी,
सावित्रीमाईमुळें शिकलो, घडलो
घेतो आता आम्ही नभी उंच भरारी.
भूतकाळाचा अनुभव पाठीशी
वर्तमानात जीवन जगूया,
नववर्षाचा नवा सोहळा
आनंदाने साजरा करूया.
कितीही येवो जीवनी दुःख, आपत्ती
निर्भिडपणे सामोरे जाऊया,
वादळ वारे झेलुनी सारे
जीवन नौका किनारी लावूया.
लहान, थोर कोणी ना इथे
भेदाभेद दूर सारूया,
ईश्वराची लेकुरें सारी
माणुसकीचा मंत्र जपूया.
सकारात्मक विचाराने मनात
नवीन संकल्प धरूया,
नवी स्वप्ने, आकांक्षेने
उंच गगन भरारी घेऊया.
नववर्षाचे सुस्वागत करूनी
प्रेमभरे दीप उजळूया,
नाविन्याचा स्वीकार करीत
सुंदर जीवनाची बाग फुलवूया.
गुलाबी थंडी
आली पहा ही शिशिरात
गुलाबी थंडीची लाट,
प्रातःकाळी रस्त्यावरती
गर्द धुके पडले दाट.
पहाटेच्या प्रहराला
गार वारा झोंबे अंगाला,
उठे रोमरोमी हा शहारा
मोहरवी गारवा तनामनाला.
हिरव्या गवताच्या पानांवरती
पडे दवबिंदू शुभ्र मोत्याप्रमाणे,
तरुवेलींची पाने डुलती
मंद मंद वाऱ्याच्या स्पर्शाने.
हिवाळ्यात गावोगावी
उबेसाठी पेटवी शेकोटी,
सर्वजण एकत्र येऊन करी
मौजमजा आणि गप्पागोष्टी.
सुखद असा ऋतू हिवाळा
हर्षित करतोय मनाला,
हुरडा खाण्याची मजा गावात
निरोगी बनवी शरीराला.
तुळशी रोप
औषधी तत्व,
आयुर्वेदात
आहे महत्व.
प्राणवायू ही
ती पुरविते,
वातावरण
शुध्द करिते.
निवास तिचा
वृंदावनात ,
शोभून दिसे
ती अंगणात.
तुळशीपाशी
दिवा जळतो,
सांजवेळेला
प्रकाश होतो.
तुळशी पर्ण
हिरवीगार,
विठ्ठल गळा
तुळशीहार.
कार्तिक मासी
एकादशीला,
श्रीकृष्णासंगे
विवाह झाला.
तुळशी माळ
गळ्यात स्थान,
वारकऱ्यांच्या
दिंडीत मान
चैतन्यमयी
तुळशी राणी,
आरोग्य लाभे
सदा जीवनी.
आनंदाचा सोहळा
दिवाळी सण आला,
लक्ष लक्ष दिव्यांनी
आसमंत उजळला.
पहाटेच्या प्रहरी उठूनी
करी अभ्यंग स्नानाची तयारी,
चिवडा, चकल्या, अनारसे
फराळाची चव लय न्यारी.
आकाशदिवा, कंदील
यांची असे रोषणाई,
मातीची छोटी पणती
मंद मंद प्रकाश देई.
झाली सुरुवात वसुबारसेला
गायी वासराच्या पूजेने,
धनत्रयोदशीला आरोग्य जपू
सोनेरी भविष्याच्या दिशेने.
रांगोळ्यांनी सजले अंगण
दारी बांधले आंब्याचे तोरण,
अश्विन अमावस्येच्या रात्री
करु लक्ष्मी मातेचे पूजन.
बलिप्रतिपदेच्या दिवशी
पत्नी ओवाळीते पतीला,
भाऊबीजेच्या दिनी
बहिण ओवाळी भाऊरायाला.
दिवाळी सण आहे अंधारातून
प्रकाशाच्या दिशेने जाण्याचा,
दीपकाच्या तेजोमय ज्योतीत
आनंदाने न्हाऊन निघण्याचा.
तो एक निर्मिक!
नभागंणी सुर्य, चंद्र, तारे
निर्मिले त्याने सर्वांना,
जीवन दिले प्राणीमात्रांना,
पंचांद्रिये, मन, बुद्धी देऊन मानवा,
शक्ती दिली विचार करण्याची..
वेगवेगळाले पशुपक्षी, प्राणी, कीटक
पंख दिले पक्षांना,
नभी उंच भरारी घेण्या..
निर्मिली झाडे, तरूवेली
नानाविध रंग उधळीत
फळे, फुले बहरली..
अवनीचे रूप विलोभनीय!
झरे,ओढे, नद्या वाहे खळखळ,
शांत, खोल अथांग सागर..
हिरवीगार शेते डोलू लागे वाऱ्यांसवे,
विविध पक्ष्यांचे मंजुळ गांण
प्रत्येक सजीवात संचारे चैतन्य,
अकर्मिक हा किमयागार!
शारदीय पुनवेला नभांगणी
लख्ख चांदणं प्रकाश रात,
प्रिय सुधांशूला भेटाया
निघे तारकांची ही वरात.
तेजपुंज चांदण्या आणि
चंद्रांची जमली जोडी,
खेळ त्यांचा लपंडाव
प्रीतीत त्यांच्या आली गोडी.
रातराणी, जाई जुई
शेवंतीचा पसरला गंध,
शरदाच्या चंदेरी रातीला
गंध सुमनांचा करी धुंद.
चांदणं चुरा पडे भूवरी
हिरव्या हिरव्या गवतांवरती ,
स्वप्न दुनियेत रंगूनी
प्रेमीयुगलांची बहरली प्रीती.
माझी मराठी मातृभाषा
किती वर्णू तिची महती,
बोले प्रत्येक घराघरांतून
तिच्यामुळे जीवनाला गती.
माझी वऱ्हाडी मायबोली
किती अवीट नी गोड,
या दुनियेत नाही
तिला कुठेही तोड.
अनेक महान ग्रंथ मराठीत
लीळाचरित्र,ज्ञानेश्वरी नी गाथा,
लोकगीत, लोकवाङमय विपुल
संत साहित्यापुढं टेकवी माथा.
विविध बोलींना, शब्दांना
माय मराठी घेते सामावून,
समृद्ध, संपन्नतेने नटलेली
व्यक्त झाली अभंग, ओव्यातून.
बारा कोसांगणिक बदलते बोली
नानाविध रूप बोलीभाषांचे,
मनामनांत रुळे प्रत्येकांच्या
दिन येवो मराठीला वैभवाचे.
जपू बोलीभाषेचा गोडवा
अनुभवास येई आपुलकी,
माय मराठी आवडे मज
करू नका हो कोणी? तिला परकी.
आला आला दसरा
वाईट विचार विसरा
सद्गुण, सदविचार
आत्मसात करा ||
विजयाचा उत्सव म्हणून दसरा सण साजरा केला जातो . दसरा हा सण साडेतीन मुहूर्तापैकी एक शुभ मुहूर्त आहे .आश्विन शुद्ध प्रतिपदेपासून देवीचे नवरात्र साजरे केले जाते. त्यानंतर दहाव्या दिवशी म्हणजे दशमीच्या दिवशी विजय उत्सव साजरा केला जातो म्हणून या दिवसाला विजयादशमी असे म्हटले जाते .
या दिवशी देवीने महिषासुर नावाच्या राक्षसाला ठार केले तसेच प्रभू रामचंद्रांनी या दिवशी रावणाचा वध केला . राक्षसी वृत्तींना नष्ट केले म्हणून दसरा हा सण साजरा केला जातो.पण आजही आपल्याला मानवात राक्षसी वृत्ती आढळून येते.
दसर्याच्या दिवशी शस्त्रपूजन केल्या जाते . तसेच या दिवशी दाराला तोरण बांधतात अंगणात रांगोळी काढतात .उत्सवाचा , आनंदाचा सण म्हणून दसरा साजरा केला जातो .
या दिवशी सोन्या चांदीचे दागिने खरेदी केले जाते .आपट्याची पाने सोने म्हणून वाटली जातात . यामुळे मानवाच्या मनात प्रीती जपली जाते .या दिवशी घरात गोड-धोड केले जाते.या दिवशी पांडवांनी अज्ञातवासात असताना शक्तीपूजन करून शस्त्रांची पूजा केली .
तसेच बाबासाहेब आंबेडकरांनी बुद्ध धर्माचा स्वीकार दसऱ्याच्या शुभमुहूर्तावर केला होता आणि आपल्या अनुयायांना बुद्ध धर्माची दीक्षा दिली. एकूणच दुष्ट प्रवृत्तीचे दहन करून चांगल्या गुणांचे संवर्धन केल्या जावे ही विजयादशमी साजरा करण्यामागचे कारण आहे .
आनंदाचा उत्साहाचा नवचैतन्याचा दिवस म्हणून दसरा सण साजरा केला जातो.
दसरा हा सण
शुभ मुहूर्ताचा,
हिंदू संस्कृतीत
विजयोत्सवाचा.
विजयादशमी
शस्त्राचे पुजन,
अनेक ठिकाणी
रावण दहन.
दुर्गेने मारिले
महिषासुराला,
स्वतः रक्षणाचा
विडा उचलला.
असत्यावरती
सत्याचा विजय,
अधर्मावरती
धर्माचा विजय.
आपट्याची पाने
एकमेकां देती,
दुर्गां भवानीचे
पूजन करती
चैतन्याचे वारे
वाहती मनात,
सुख समाधान
लाभे जीवनात.
गौराई माझी लाडकी गौराई, छान नटून थटून सोनपावलांनी आली, साज शृंगार करून. सजे अंगणी रांगोळी, दारी आंब्याचे तोरण गोळा होई नातलग, शिजे...
